KNOLEDGEBASE · LINUX

ਬੁਨਿਆਦੀ ਐੱਸ. ਐੱਸ. ਐੱਚ. ਕਮਾਂਡਾਂ

ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ 2025-06-08

ਬੇਸਿਕ ਐੱਸ. ਐੱਸ. ਐੱਚ. ਕਮਾਂਡਾਂ

ਲੀਨਕਸ ਸਰਵਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਐੱਸਐੱਸਐੱਚ ਕਮਾਂਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ਫਾਇਲ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਕਮਾਂਡਾਂ

  • ls: ਫਾਈਲਾਂ/ਡਾਇਰੈਕਟਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ
  • ls -al: ਸਾਰੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
  • cd /path: ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ
  • cd ~: ਹੋਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਉੱਤੇ ਜਾਓ
  • cd -: ਪਿਛਲੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਉੱਤੇ ਜਾਓ
  • cd ..: ਇੱਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਉੱਤੇ ਜਾਓ
  • cat filename.txt: ਫਾਈਲ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰੋ
  • tail -f /var/log/messages: ਲਾਗ ਅੱਪਡੇਟ ਲਗਾਤਾਰ ਵੇਖੋ
  • more /etc/userdomains: ਫਾਈਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕਰੀਨ ਦੇਖੋ
  • touch filename: ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਫਾਇਲ ਬਣਾਓ
  • rm filename: ਇੱਕ ਫਾਇਲ ਮਿਟਾਓ
  • rm -rf folder/ਫੋਲਡਰ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਹਟਾਓ (ਖ਼ਤਰਨਾਕ!)
  • cp source target: ਫਾਇਲਾਂ ਕਾਪੀ ਕਰੋ
  • ln -s original linkname: ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਲਿੰਕ ਬਣਾਓ

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ਪਾਠ ਸੰਪਾਦਕ

  • pico file: ਸਧਾਰਨ ਸੰਪਾਦਕ
  • vi file: ਉੱਨਤ ਸੰਪਾਦਕ (ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਵਕਰ)

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ

  • grep pattern file: ਇੱਕ ਫਾਇਲ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟ ਪੈਟਰਨ ਲੱਭੋ
  • grep -v pattern file: ਪੈਟਰਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ
  • w: ਕੌਣ ਲੌਗਇਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਹੈ
  • last: ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਲੌਗਇਨ
  • netstat -an: ਸਰਗਰਮ ਨੈੱਟਵਰਕ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ
  • Top: Live System Resource Monitor
  • ps aux: ਸਾਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ
  • ps aux --forest: ਲਡ਼ੀਵਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੂਚੀ
  • kill -9 PID: ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੋ

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ਡਿਸਕ ਅਤੇ ਫਾਇਲ ਜਾਣਕਾਰੀ

  • file *: ਫਾਇਲ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੋ
  • du -sh: ਮੌਜੂਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਡਿਸਕ ਵਰਤੋਂ
  • du -sh *: ਹਰੇਕ ਵਸਤੂ ਦੁਆਰਾ ਡਿਸਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
  • wc -l file: ਇੱਕ ਫਾਇਲ ਵਿੱਚ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੋ

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ਕੰਬਾਈਨਿੰਗ ਕਮਾਂਡਾਂ

  • command1 | command2: ਇੱਕ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪ ਕਰੋ
  • command > fileਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਫਾਈਲ ਵੱਲ ਮੁਡ਼ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰੋ (ਓਵਰਰਾਈਟ)
  • command >> file: ਫਾਇਲ ਵਿੱਚ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ
  • command < file: ਫਾਇਲ ਨੂੰ ਇੰਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ਉਦਾਹਰਣਾਂਃ

grep User /usr/local/apache/conf/httpd.conf | more
last -a > /root/lastlogins.tmp
tail -10000 /var/log/exim_mainlog | grep domain.com | more
netstat -an | grep :80 | wc -l
mysqladmin processlist | wc -l
mysqldump -u username -ppassword dbname > file.sql
tar -zcvf archive.tar.gz directory/
tar -zxvf archive.tar.gz
mysql -uusername -ppassword database_name
  

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ;ਨੋਟਃ ਕਮਾਂਡ ਚਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋ ਵਾਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ ਕਿ rm -rf ਜਾਂ kill -9 ਦੁਰਘਟਨਾ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ।

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਅਧਾਰਤ ਲੇਖ

ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।

A short conversation with an engineer. No quote-bot, no callback queue.